*Artykuł sponsorowany* Budujemy zintegrowany ekosystem narzędzi IT, gdzie różne rozwiązania AI będą ze sobą współpracować, dając efekt synergii. Docelowo chcemy doprowadzić do stworzenia w pełni cyfrowego środowiska pracy w przedsiębiorstwie energetycznym, zdolnego do szybkiego adaptowania się do zmian rynkowych i regulacyjnych – podkreśla Mariusz Grochowski, Dyrektor Departamentu Strategii IT PGE S.A.

Mariusz Grochowski, Dyrektor Departamentu Strategii IT, PGE S.A.

Rozmawiała: Izabela Żylińska

Czy i dlaczego polskiej energetyce potrzebna jest sztuczna inteligencja?

Z perspektywy strategii IT, wykorzystanie modeli AI w systemach informatycznych to nie tylko opcja, ale konieczność biznesowa.

Dziejąca się obecnie transformacja energetyczna oznacza znaczący wzrost udziału odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym. Te źródła są z natury zależne od warunków pogodowych. Właśnie tutaj AI jest niezbędna. Dzięki niej możliwa będzie szybka analiza złożonych danych meteorologicznych, wzorców wytwarzania i zużycia i dziesiątek innych zmiennych, które pozwalają skuteczniej prognozować produkcję z OZE i optymalizować pracę całego systemu.

Wraz z rozwojem energetyki prosumenckiej i rozproszonych źródeł energii, sieć staje się coraz bardziej złożona i zdecentralizowana. AI może istotnie pomóc zarządzać przepływami energii w obie strony, optymalizować obciążenie sieci i zapobiegać przeciążeniom. To niezbędne dla stabilnej integracji różnych komponentów systemu energetycznego i rozproszonych instalacji prosumenckich. Modele predykcyjne wykorzystujące AI mogą być pomocne w określeniu optymalnych lokalizacji dla nowych instalacji OZE, w przewidywaniu przyszłego zapotrzebowania na energię w różnych regionach i w planowaniu rozbudowy sieci.

AI może skutecznie wspierać optymalizację zużycia energii, pomagając identyfikować obszary potencjalnych oszczędności, zarówno w przemyśle, jak i u klientów indywidualnych. To kluczowe w kontekście celów redukcji emisji CO2, a także spełnienia oczekiwań klientów korzystających z naszej oferty.

W praktyce, bez zaawansowanej analityki i uczenia maszynowego, zarządzanie tak złożonym, zdecentralizowanym systemem energetycznym będzie bardzo skompilowane. AI jest więc nie tyle opcją, co niezbędnym narzędziem w procesie transformacji energetycznej.

Oczywiście, wdrażanie AI niesie ze sobą również wyzwania, szczególnie w zakresie cyberbezpieczeństwa i ochrony danych. Dlatego w naszej strategii IT kładziemy duży nacisk na rozwój bezpiecznej infrastruktury i kompetencji zespołów technicznych w obszarze AI, traktując to jako strategiczną inwestycję w przyszłość firmy.

W jakim celu Grupa PGE chce wykorzystać AI w swojej działalności? Jakie korzyści ma przynieść docelowo?

Sztuczna inteligencja powinna być jednym z kluczowych komponentów transformacji cyfrowej. Od kilku lat stosujemy uczenie maszynowe, teraz możemy też korzystać z nowych możliwości generacyjnej sztucznej inteligencji w tworzonych przez nas rozwiązaniach.

Przykładem tego podejścia jest chociażby wdrożenie rozwiązań AI do optymalizacji procesów wewnętrznych. Chcemy zapewnić dostęp do narzędzi AI wspierających codzienną pracę dla naszych pracowników, tworzących nowe, wspierane sztuczną inteligencją możliwości wykorzystania biurowego środowiska. Oceniamy, że wdrożenie przyniesie wymierne oszczędności i przyczyni się do wzrostu efektywności w wielu procesach biznesowych.

Jakie projekty prowadzą Państwo z wykorzystaniem AI?

Konsekwentnie rozwijamy portfolio projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję. Obecnie prowadzimy kilka kluczowych inicjatyw.

Co istotne, podejmowane projekty są częścią szerszej strategii cyfryzacji. Budujemy zintegrowany ekosystem narzędzi IT, gdzie różne rozwiązania AI będą ze sobą współpracować, dając efekt synergii. Docelowo chcemy doprowadzić do stworzenia w pełni cyfrowego środowiska pracy w przedsiębiorstwie energetycznym, zdolnego do szybkiego adaptowania się do zmian rynkowych i regulacyjnych.

Wspominałem już o wykorzystaniu sztucznej inteligencji dla poprawy efektywności operacyjnej. Nowoczesne środowisko biurowe rozszerzone o narzędzia sztucznej inteligencji powinno znacząco poprawić sprawność codziennej pracy z dokumentami, prezentacjami i arkuszami kalkulacyjnymi, a także wpłynąć na skuteczność komunikacji i organizacji spotkań. Szacujemy, że dzięki różnym asystentom AI nasi pracownicy będą mogli zaoszczędzić sporo czasu na rutynowych zadaniach.

W zakresie obsługi klienta ważnym trendem będzie hiperpersonalizacja. Obecnie pracujemy nad pilotażowymi rozwiązaniami z wykorzystującymi AI do obsługi klientów, umożliwiającymi proaktywne dostosowywanie oferty i mechanizmów kontaktu do indywidualnych potrzeb. Testujemy zaawansowane rozwiązanie konwersacyjne, które wykorzystując modele językowe nowej generacji, wspiera naszych konsultantów w obsłudze zgłoszeń. Pierwsze testy pokazują, że nowe rozwiązanie może skrócić czas obsługi pojedynczego zgłoszenia.

Kolejna grupa projektów nakierowana jest na wykorzystanie modeli sztucznej inteligencji do zarządzania źródłami odnawialnymi. Już dziś stosujemy rozwiązania zawierające AI, wspomagające utrzymanie i serwisowanie farm wiatrowych tzw. BIMS. Kolejnym krokiem będzie wspominane już użycie potencjału AI w systemach wspierających optymalizację produkcji OZE.

Biorąc pod uwagę Państwa doświadczenie, jak spółki energetyczne powinny przygotować się do wdrażania rozwiązań wykorzystujących AI, aby uzyskać jak najwięcej korzyści z ich stosowania?

Z perspektywy naszych doświadczeń, widzę kilka kluczowych zagadnień, które wymagają szczególnej uwagi przy wdrażaniu rozwiązań wykorzystujących modele AI. Uważam, że sukces wdrożeń AI zależy nie tyle od samej technologii, lecz od tego, jak dobrze organizacja jest na nią przygotowana. To proces, który wymaga strategicznego podejścia, umiejętnego zarządzania zmianą i zaangażowania użytkowników biznesowych.

Przede wszystkim, fundamentem jest odpowiednie przygotowanie danych. Kierując się ku rozwiązaniom z wykorzystaniem AI, spółki energetyczne muszą uporządkować swoje dane historyczne, wdrożyć procesy systematycznego gromadzenia nowych danych i zadbać o ich jakość. Pracujemy więc nad regulacjami na rzecz zarządzania danymi, standaryzacją formatów danych z różnych źródeł – od czujników przemysłowych po systemy bilingowe, uzgodnieniem mechanizmów dostępu i współdzielenia oraz zapewnieniem różnych poziomów ochrony i poufności danych.

Drugi kluczowy aspekt to rozwój kompetencji. Nie wystarczy kupić najnowsze narzędzia AI – trzeba mieć zespoły, który potrafią je zaimplementować, wytrenować, a potem efektywnie wykorzystać. Tworzymy w Grupie PGE centrum kompetencyjne AI, gdzie łączymy doświadczenie i umiejętności ekspertów biznesowych z wiedzą specjalistów określanych jako data scientist.

Równie ważne jest przyjęcie odpowiedniej metodyki wdrożeń. Wykorzystujemy podejście pilotażowe – zaczynamy od mniejszych projektów, które szybko przynoszą wartość biznesową. To pozwala nam uczyć się na mniejszych inicjatywach, zanim przejdziemy do bardziej złożonych wdrożeń.

W zastosowaniu sztucznej inteligencji istotne jest odpowiednie zarządzanie zmianą. AI zmienia sposób pracy i podejmowania decyzji. Dlatego tak ważne jest, aby od początku angażować pracowników w projekty AI i pokazywać im, jak nowe technologie mogą ułatwić ich codzienną pracę, pomóc w operowaniu informacją i sprawniejszej realizacji zadań.

Czy sztuczna inteligencja wpłynie na zapotrzebowanie kadrowe w PGE?

Jako CIO, muszę spojrzeć na tę kwestię z perspektywy implementacji określonej technologii do wsparcia potrzeb biznesowych. Sztuczna inteligencja i większość rozwiązań, które ją wykorzystują przede wszystkim opiera się na operowaniu ogromną ilością danych, agreguje je i przetwarza w zadanych kontekstach biznesowych. Usprawnia realizację wielkiej grupy czasochłonnych lub żmudnych zadań, automatyzuje operowanie informacją, dając nowe możliwości. Wraz z zastosowaniem AI pojawiają się zupełnie nowe narzędzia, którymi dysponujemy do wykonania pewnych zadań i stąd mówimy o cyfrowej transformacji środowiska pracy, ale to nie oznacza, że sztuczna inteligencja myśli w takim sensie, jak czyni to człowiek, że jest twórcza, że przejmuje odpowiedzialność za uzyskiwane wyniki.

Wprowadzanie nowych narzędzi do biznesu wymaga nabycia nowych kompetencji, uczenia się, zmiany dotychczasowych nawyków w wykonywanej pracy. Proces adaptacji użytkowników do zmian wprowadzanych przez narzędzia wykorzystujące AI jest częścią wdrożenia sztucznej inteligencji. Proszę zwrócić uwagę, że te wdrożenia, jak żadne inne, są wprost sterowane potrzebami użytkowników. To oni wskazują, które działania można usprawnić, jak z masy posiadanych danych uzyskać przydatne informacje, trenują i usprawniają wprowadzanie rozwiązania. Dla nich sztuczna inteligencja jest sposobem na rozwiązanie konkretnego problemu, pokonanie ograniczenia lub uzyskanie wyników, które dotąd były trudne lub niemożliwe do osiągnięcia. Często łączą się z wprowadzaniem innych nowych technologii jak drony, IoT, rozpoznawanie głosu. W tym sensie AI stanowi katalizator dla rozwoju zupełnie nowych umiejętności, rozbudowę posiadanych kompetencji, szkoleń i podnoszenia kwalifikacji. Kluczem jest umiejętne zarządzanie tą transformacją i wsparcie pracowników w adaptacji do nowych warunków.

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy ARTSMART Izabela Żylińska. Więcej w Regulaminie.

fot. freepik / rawpixel.com