Poziom cyberbezpieczeństwa urządzeń przyłączonych do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego staje się jednym z kluczowych czynników wpływających na niezawodność pracy sieci. Minister Energii opublikował rekomendacje dotyczące zabezpieczeń dla usług realizowanych przez podmioty przyłączone do KSE, wskazując m.in. na znaczenie bezpiecznej komunikacji, zarządzania dostępem i monitorowania systemów. 

Rosnąca liczba odnawialnych źródeł energii, magazynów energii i rozwiązań umożliwiających zdalne zarządzanie infrastrukturą powoduje, że granica między bezpieczeństwem cyfrowym a bezpieczeństwem pracy systemu elektroenergetycznego staje się coraz mniej widoczna. Z tego powodu Minister Energii wydał rekomendacje dotyczące wzmacniania cyberbezpieczeństwa podmiotów przyłączonych do Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Dokument skierowany jest formalnie do operatorów systemów dystrybucyjnych i operatora systemu przesyłowego energii elektrycznej, jednak zawarte w nim wytyczne mają znacznie szersze znaczenie dla całego sektora.

Zobacz także: Polska energetyka wzmacnia ochronę przed cyberzagrożeniami. Powstaje CSIRT Energia

Cyberbezpieczeństwo staje się elementem bezpieczeństwa energetycznego

Ministerstwo zwraca uwagę, że współczesny system elektroenergetyczny opiera się na rozbudowanej sieci urządzeń, instalacji i systemów teleinformatycznych. Coraz większa liczba źródeł rozproszonych oraz rozwój zdalnego nadzoru nad infrastrukturą sprawiają, że cyberataki mogą wpływać nie tylko na dane, lecz także na fizyczne funkcjonowanie instalacji energetycznych.Zakłócenia komunikacji lub systemów sterowania mogą przekładać się na pogorszenie jakości usług energetycznych, a w skrajnych przypadkach wpływać na ciągłość dostaw energii.

Opublikowany dokument wskazuje szereg działań, które powinny wzmacniać odporność infrastruktury przyłączonej do KSE. Wśród najważniejszych obszarów znalazły się:

• zabezpieczanie urządzeń komunikacyjnych,
• właściwe zarządzanie dostępem do systemów,
• ciągłe monitorowanie pracy infrastruktury,
• zapewnienie ciągłości łączności,
• przygotowanie procedur współpracy podczas incydentów cyberbezpieczeństwa,
• rozwój kompetencji personelu odpowiedzialnego za utrzymanie systemów

Choć są to zagadnienia znane specjalistom OT i cyberbezpieczeństwa, ich znaczenie rośnie wraz z cyfryzacją energetyki i zwiększaniem liczby aktywnie sterowanych zasobów.

OZE, magazyny energii i usługi elastyczności pod nową presją

Szczególnie istotne są konsekwencje dla podmiotów rozwijających odnawialne źródła energii, magazyny energii oraz usługi elastyczności. Nowoczesne instalacje coraz częściej wykorzystują zdalny nadzór, systemy telemetrii i komunikację z operatorami systemów. Oznacza to, że odporność cybernetyczna przestaje być wyłącznie kwestią wewnętrznego bezpieczeństwa firmy, a staje się elementem wpływającym na bezpieczeństwo całego systemu elektroenergetycznego.Dla właścicieli aktywów energetycznych oznacza to konieczność coraz większej integracji wymagań cyberbezpieczeństwa z procesami inwestycyjnymi i eksploatacyjnymi.

Dlaczego rekomendacje są ważne dla inteligentnych sieci?

Rozwój smart grid oznacza coraz większą liczbę punktów komunikujących się z operatorami sieci. Dotyczy to nie tylko liczników zdalnego odczytu, ale także magazynów energii, falowników instalacji OZE, stacji ładowania pojazdów elektrycznych czy urządzeń wykorzystywanych w usługach DSR i elastyczności. W efekcie pojedyncza luka bezpieczeństwa może wpływać na większy fragment infrastruktury niż jeszcze kilka lat temu. Dlatego rekomendacje koncentrują się nie tylko na ochronie systemów informatycznych, ale również na odporności urządzeń wykorzystywanych do sterowania procesami energetycznymi.

Choć rekomendacje formalnie skierowano do operatorów systemów dystrybucyjnych i operatora systemu przesyłowego, ich znaczenie jest znacznie szersze. Dokument można traktować jako kierunek rozwoju wymagań bezpieczeństwa dla całego sektora elektroenergetycznego. W praktyce oznacza to, że podmioty rozwijające nowe instalacje energetyczne powinny już dziś uwzględniać kwestie cyberbezpieczeństwa przy projektowaniu komunikacji, systemów sterowania i procedur eksploatacyjnych. Dla rynku smart grid jest to kolejny sygnał, że odporność cyfrowa infrastruktury będzie jednym z podstawowych warunków dalszej cyfryzacji energetyki.

Źródło: gov.pl; fot. freepik